Ubezpieczenia

Zagłębiając się w tematykę ubezpieczeń mienia, a ściślej mówiąc domów i mieszkań, należy pamiętać, że polisa ubezpieczeniowa to nie tylko warunki wypłacania odszkodowania, jego wysokość oraz przedmiot nią objęty. Żeby w pełni zrozumieć każdy jej element, warto dokładniej zapoznać się z terminologią dotyczącą tego obszaru. Oczywiście zaznajomienie się z niektórymi pojęciami nie uczyni z nas od razu specjalistów, ale, jak powszechnie wiadomo, brak wiedzy może zadziałać na naszą niekorzyść i nieść ze sobą szereg zmartwień, a zarazem kolosalnych strat finansowych.

Wartość określająca sumę ubezpieczeni

Aby uchronić Państwa przed podjęciem błędnych decyzji, które mogłyby okazać się brzemienne w skutkach, chcielibyśmy pokrótce wyjaśnić zasady ustalania sumy ubezpieczenia.
 
Najistotniejsza w tym przypadku okazuje się wartość nieruchomości. To ona stanowi podstawę wypłacanego później odszkodowania. Towarzystwa ubezpieczeniowe przyjmują kilka wariantów, zgodnie z którymi wyliczają wartość należnego odszkodowania.
 
Aby uniknąć nieporozumień i strat, przystępując do zawarcia umowy, konieczne jest dokładne zapoznanie się z jej warunkami, a przede wszystkim z informacją, na jakich warunkach ubezpieczyciel proponuje nam ustalenie ewentualnej sumy odszkodowania: czy na podstawie wartości odtworzeniowej, rynkowej, czy też rzeczywistej.

Wartość rynkowa

Wartość rynkowa z reguły staje się podstawą ustalania sumy ubezpieczenia w przypadku mieszkań. Stanowi ona cenę, jaka jest najbardziej prawdopodobna do uzyskania za daną nieruchomość na rynku. Ponieważ ceny na rynku nieruchomości potrafią ulec zmianie w zawrotnym tempie (zwłaszcza w ostatnim półroczu, od kiedy obserwowana jest tendencja wzrostowa), jest ona ustalana na dzień zawarcia umowy.
 
Ustalanie wartości rynkowej wiąże się z ryzykiem niedoubezpieczenia, dlatego konieczne staje się zachowanie szczególnej ostrożności, aby nie wpaść w pułapkę i samemu nie zaniżyć wartości ubezpieczanej przez siebie nieruchomości.
 
Załóżmy, że zakupiliśmy trzy lata temu mieszkanie, które postanowiliśmy ponownie ubezpieczyć. Jego wartość rynkowa uległa znacznemu wzrostowi i w obecnej chwili zakup dokładnie takiego samego mieszkania, w tej samej miejscowości, położonego na tym samym osiedlu nie szacuje się już na kwotę 200 tys. zł, lecz na kwotę rzędu 400 tys. zł. Niestety nasz brak rozeznania w obecnej sytuacji na rynku nieruchomości sprawił, że zadeklarowaną wartość mieszkania we wniosku ubezpieczeniowym wprowadziliśmy w wysokości, jaką ponieśliśmy na jego zakup (200 tys. zł). Popełniając taki błąd naraziliśmy się na poniesienie negatywnych skutków, których odzwierciedleniem będzie wysokość wypłaconej kwoty odszkodowania. Będzie ona, niestety, pomniejszona o ½ w stosunku do tego, co moglibyśmy uzyskać.

Wartość odtworzeniowa

Wartość odtworzeniowa jest podstawą do ustalania sumy ubezpieczeniowej domu jednorodzinnego, budynków gospodarczych, budynków o małej architekturze np. altanek oraz stałych elementów np. ogrodzenia, a także mienia ruchomego. Odpowiada kosztom, które zostały poniesione w celu przywrócenia ubezpieczonego mienia do stanu sprzed szkody. Zalicza się do niej łączne koszty naprawy, remontu lub odbudowy budynku oraz stałych elementów, w tym samym miejscu, z uwzględnieniem jego dotychczasowych wymiarów, konstrukcji oraz materiałów.
 
Przeanalizujmy to na prostym przykładzie. Załóżmy, że jesteśmy szczęśliwymi posiadaczami domku letniskowego położonego w bajecznej dolinie u podnóża gór. Domek nie jest nowy, ale stan jego jest zadowalający. Wszystkie zabezpieczenia spełniają wymogi ogólnych warunków ubezpieczenia, a jego suma ubezpieczeniowa została ustanowiona na podstawie wartości odtworzeniowej. Pewnego zimowego dnia osunął się śnieg, w wyniku czego powstała niewielka lawina. Na szczęście ogólny stan domku po wypadku można by ocenić na dobry, jednakże uszkodzeniu uległ dach, który należało niezwłocznie naprawić. W sumie koszt naprawy pochłonął 3 tys. zł, a my, zgodnie z warunkami umowy, odzyskamy koszty poniesione na naprawę.
 
Niestety inaczej rzecz miałaby się w przypadku, gdybyśmy ubezpieczyli nasze mienie od wartości rzeczywistej.

Wartość rzeczywista

Stanowi ona podstawę do ustalania sumy ubezpieczeniowej takiego samego rodzaju mienia, jak w przypadku wartości odtworzeniowej. Zgodnie z definicją wartość rzeczywista jest to wartość odtworzeniowa pomniejszona o faktyczne zużycie ubezpieczonego mienia.
 
Przytoczona definicja w jasny i zwięzły sposób opisuje dany rodzaj wartości, jednak – aby w pełni uświadomić sobie różnice, powróćmy jeszcze wyobraźnią do naszego pięknego domku w górach. Wiemy już, jak wyglądałaby sprawa wypłaconego odszkodowania w przypadku ubezpieczonej wartości odtworzeniowej. Przyjrzyjmy się jeszcze analogicznej sytuacji, gdyby podstawą „naszego” ubezpieczenia była wartość rzeczywista.
 
Załóżmy, że ubezpieczony przez nas domek miał 8 lat, a dach który uległ uszkodzeniu nie był od nowości remontowany. Wówczas, po jego uszkodzeniu przez lawinę, ubezpieczyciel oszacuje jego zużycie i wypłaci nam odszkodowanie odpowiednio pomniejszone np. o 40%.
 
Natomiast w przypadku, gdy odbudujemy dach (na wspomnianą wcześniej kwotę 3 tys. zł), to i tak ubezpieczyciel pomniejszy rekompensatę za odbudowę odpowiednio o wartość jego zużycia.
 
Nie można jednak zapominać, że ideą ubezpieczania nie jest możliwość zarobienie na szkodzie lecz zadośćuczynienie, dlatego też posiadając ośmioletni telewizor, który uległ zniszczeniu podczas zdarzenia ubezpieczeniowego, nie możemy liczyć na to, że odzyskamy całkiem nowy sprzęt.
”Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej” – niezależnie od tego, czy jest to ogromna willa, czy też małe mieszkanko. Najważniejsze jest to, abyśmy mogli czuć się w nim zawsze bezpiecznie. Najlepszego wyboru dokonujemy wówczas, gdy jesteśmy świadomi, na co dokładnie się zdecydowaliśmy. Wiedza nie obróci się przeciwko nam i może nam zapewnić spokojną egzystencję.